Wielkie zagłębie produkcyjne wikingów. Na 100 tys. m2 powstawały tkaniny

25 czerwca 2026, 13:41

Badacze z Mosegaard Museum odkryli wielkie zagłębie tekstylne wikingów. Obejmowało ono obszar 100 000 metrów kwadratowych, na którym mieściły się 82 częściowo zagłębione w ziemi (grubehuse) budynki warsztatowe i jeden budynek mieszkalny. Całość podzielona jest na wyraźne sfery produkcyjne i – jak wskazuje pojedynczy dom mieszkalny – była kontrolowana przez pojedynczego nadzorcę. To nie jest typowa wieś, a wyspecjalizowane zagłębie produkcyjne, całkowicie różne od innych znanych osad.



Niezwykłe znalezisko zmieni pogląd na słynny skarb?

24 czerwca 2026, 14:01

Sygnał który niedawno usłyszał w słuchawkach detektorysta Stephen Newbury może wywrócić do góry nogami obowiązujący od dekad pogląd na pochodzenie jednego z najsłynniejszych zabytków wczesnośredniowiecznej Europy. W pobliżu miejscowości Lynsted w hrabstwie Kent Stephen znalazł bowiem niewielki, wykonany ze stopu miedzi, stempel z przełomu VI i VII wieku. Jego znaczenie jest jednak nieproporcjonalnie wielkie w stosunku do rozmiarów.


Miasto Majów czekało na odkrycie od 1000 lat. Nie wiedzieli o nim nawet szabrownicy

24 czerwca 2026, 11:30

Grupa słoweńskich i meksykańskich naukowców, kierowana przez Ivana Šprajca, najpierw przez pięć kilometrów torowała maczetami drogę, by przejechać quadami, a później, już piechotą, pokonała kolejnych pięć kilometrów pieszo w upale tropikalnej dżungli. Gdy w końcu archeolodzy dotarli do celu wiedzieli, że ich trud się opłacił – stali przed ruinami nieznanego majańskiego miasta. A, co najlepsze, prawdopodobnie nikt wcześniej do niego nie dotarł. Nawet szabrownicy.


Jedne z najstarszych monet wikingów przyniosły zaskakujące informacje

17 czerwca 2026, 11:06

W 2018 roku, podczas prac w okolicach Damhus na południe od duńskiego Ribe, odkryto coś wyjątkowego – 266 srebrnych wikińskich monet, które spoczywały w ziemi przez ponad tysiąc lat. Opublikowane właśnie wyniki ich analizy chemicznej i izotopowej rzucają nowe światło na początki wikińskiego systemu monetarnego oraz na zaskakująco dalekie połączenia handlowe wczesnośredniowiecznej Skandynawii.


Naukowcy trafili na ślad jednego z najstarszych zalążków planety w Układzie Słonecznym?

16 czerwca 2026, 12:41

Meteoryty z grupy angrytów od dawna fascynują naukowców. To jedne z najstarszych skał magmowych w Układzie Słonecznym, powstały zaledwie 3-4 miliony lat po skondensowaniu pierwszych ciał stałych z mgławicy słonecznej. Przez lata specjaliści zastanawiali się, skąd pochodzą. Nowe badania sugerują, że ich macierzyste ciało mogło być znacznie większe, niż dotychczas sądzono, porównywalne rozmiarami z Księżycem.


Liczby na ciele. To najstarszy datowany zapis liczbowy w Mezoameryce?

16 czerwca 2026, 09:12

Wśród ponad pięciu tysięcy glinianych figurek wydobytych z wykopalisk w La Blanca jedna nie daje spokoju badaczom. Fragment ceramiki z odłamaną dolną częścią, z górną ukształtowaną w abstrakcyjny, „języczek", nosi na sobie jedenaście starannie odciśniętych kropek, rozłożonych w trzy kolumny – 3, 4, 4. Figurka pochodzi z lat 750–650 przed Chrystusem. Jeśli interpretacja Julii Guernsey i Stephanie M. Strauss z University of Texas oraz Michaela Love'a z California State University jest słuszna, mamy do czynienia z najstarszym datowanym zapisem liczbowym w całej Mezoameryce.


Niesamowite spotkanie w toni Morza Śródziemnego

12 czerwca 2026, 11:51

Porzucone przez rybaków sieci zabijają olbrzymią liczbę zwierząt, w tym należących do gatunków chronionych. Z ich powodu w męczarniach giną żółwie, ssaki morskie i duże ryby. Niedawno Healthy Seas, Ghost Diving i SDSS: The Society for Documentation of Submerged Sites zorganizowały misję, której celem było usuwanie takich sieci z Morza Śródziemnego.


Espresso bez wrzątku i wysokiego ciśnienia. Wystarczą ultradźwięki

12 czerwca 2026, 10:49

Naukowcy z Uniwersytetu Nowej Południowej Walii (UNSW) w Sydney pokazali, że espresso można zrobić bez gorącej wody i bez utraty smaku. Tradycyjne espresso wymaga wody o temperaturze 90-95 stopni i ciśnienia ok. 9 barów. Zespół dr. Francisco Trujillo zastąpił je ultradźwiękami o częstotliwości 42,6 kHz.


Plastikowa czy drewniana – co nauka mówi o bezpieczeństwie mikrobiologicznym deski do krojenia

8 czerwca 2026, 07:54

Każdy z nas ma w kuchni deskę do krojenia. Zwykle nie zastanawiamy się nad nią zbyt długo. Leży na stole, czeka na marchewkę albo pierś kurczaka i zazwyczaj kończy dzień pod strumieniem gorącej wody. A jednak przez ostatnie dekady ten niepozorny przedmiot był obiektem badań mikrobiologicznych, regulacji prawnych i gorących sporów w środowiskach zajmujących się bezpieczeństwem żywności. Okazuje się, że wybór między deskami drewnianą a plastikową to nie kwestia estetyki – to sprawa zdrowia publicznego.


Jak „Ołtarz” trafił do Stonehenge? Podróż przez setki kilometrów trwała tysiące lat?

5 czerwca 2026, 12:09

Przed trzema laty dowiedzieliśmy się, że „Ołtarz" ze Stonehenge jest odmienny od pozostałych głazów tworzących słynny zabytek. To zaś oznaczało, że pochodzi z innego źródła. Głazy tworzące krąg zewnętrzny Stonehenge to piaskowiec, sarsen, pochodzący z lokalnego źródła oddalonego od budowli o ponad 20 kilometrów. Natomiast błękitne kamienie przywieziono z zachodniej Walii, z miejsca oddalonego o 225 kilometrów od Stonehenge. Przez setki lat „Ołtarz" był identyfikowany z błękitnymi kamieniami i ich pochodzeniem. Od niedawna wiemy, że pochodzi on z Basenu Orkadzkiego (Orcadian Basin) położonego o 700 kilometrów na północ. Jak 6-tonowy głaz o długości 5 metrów przebył taką drogę i posłużył do budowy Stonehenge?


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy